Lansman sonrası analitik yaparken sık yapılan hatalar

Lansman Sonrası Analitik Yaparken Sık Yapılan Hatalar

Lansmanın ilk 48 saati geçtikten sonra, çoğu girişimci bir rahatlama hissediyor. Ama ben sana şunu söyleyebilirim: asıl işin buradan başladığını anladığın an, lansmanının gerçek başarısı belirleniyor. Lansman sonrası analitik yaparken yaptığım hatalar benim ürünü iyileştirmemi sadece hızlandırmakla kalmadı; lansmanın neden başarılı olduğunu da anlamama yardımcı oldu.

Peki neden bu kadar önemli? Çünkü analitik olmadan, sıradaki lansmanında hemen hemen aynı hataları tekrar yapma riskini taşıyorsun. Şimdi sana kendi deneyimlerimden öğrendiğim, hemen hemen herkesin yaptığı hataları anlatmak istiyorum.

Hata 1: Sadece Toplam Sayılara Bakmak

İlk hatamız en yaygın olanı. Lansmanından sonra belki 500 ziyaretçi, 50 kaydolma oldu diyorsun ve memnun oluyorsun. Ama bu sayılar hiçbir şey ifade etmiyor eğer onları parçalayıp analiz etmezsen.

Ben başta da bunu yaptım. "Vay, 500 kişi gelmişiz!" diye sevinirdim. Ama asıl soru şuydu: Bu 500 kişinin kaçı Product Hunt'tan geldi? Kaçı sosyal medyadan? Kaçı direkten? Her kaynağın dönüşüm oranı neydi? İşte bu detaylar, sıradaki lansmanında neyi daha iyi yapacağını anlatıyor. Bir kaynaktan %5 dönüşüm, diğerinden %15 dönüşüm alıyorsan, tabii ki enerji ve bütçeni ikinci kaynağa yoğunlaştıracaksın.

Hata 2: Kullanıcı Tepkilerini Yeterince Dokümante Etmemek

Lansmanın ilk günü sosyal medya, e-posta, Discord, Twitter—her yerde mesajlar, yorumlar geliyor. Çoğu kişi bunları hızlı cevaplıyor ama kaydı düşmüyor. Sonra iki hafta sonra "acaba insanlar neyi sevdi?" diye soruyorsun ve hiç hatırlamıyorsun.

Ben şimdi lansmanı başlamadan önce bir Google Sheet açıyorum. Kullanıcılar kişisel mesaj atınca, yorumda fikir sunarsa, hatta olumsuz tepki verirse, hepsini yazıyorum. "Arayüz kafa karıştırıcıymış", "fiyat yüksek geldi", "çok hızlı yüklenmişmiş" gibi detaylar. Sonra lansmanın sonunda bu verileri gruplayıp analiz ediyorum. Böyle yapınca kimin ne düşündüğünü unutmuş olmuyorum.

Hata 3: Erken Aşamayı Sona Göre Daha Az Önemsemek

Lansmanın ilk saatleri çok yoğun, heyecanlı geçiyor. Ama çoğu kişi sadece ilk 24 saatin metriklerine bakıyor. Halbuki lansman sonrası analitik için ikinci gün, üçüncü gün, hatta iki hafta sonrasının verileri çok daha değerli.

Neden? Çünkü ilk 24 saat, senin duyuru yaptığı insanlardan geliyor. Ama ikinci haftada sana gelen insanlar, başkaları tarafından tavsiye edilmiş insanlar. Bu, ürünün gerçek "viral" potansiyelini gösteriyor. Eğer ilk 24 saat 200 ziyaretçi aldıysan ama iki hafta sonra sadece 250 aldıysan, demek başkalarına tavsiye edilmiyorsun. Ama ilk 24 saat 200 aldıysa ve iki hafta sonra 800 aldıysan, işte o zaman birşeyler doğru yolda gidiyor.

Hata 4: Dönüşüm Hunisinin Her Aşamasını İzlememek

Bir kişi açılış sayfasına geliyor → ürünü seviyor → "Dene" butonunu tıklıyor → hesap açıyor → ilk özelliği kullanıyor.

Eğer bu huninin her aşamasında ne kadar kişinin sıyrıldığını bilmezsen, neleri düzelteceksin? Belki 1000 kişi siteye geli yor ama sadece 50'si "Dene" butonuna tıklıyor. Demek problem landing page'indeki mesajda. Ya da 100 kişi hesap açıyor ama sadece 20'si ilk özelliği kullanıyor. Demek problem ilk ürün deneyiminde.

Ben lansmanın ardından hep bunu yapıyorum: Her aşamada yüzdeyi hesaplıyorum. Böyle yapınca, düzeltmem gereken yeri tam olarak buluyorum.

Hata 5: Kullanıcı Türlerini Ayırmamak

Tüm kullanıcılar eşit değil. Bazıları erken adopter (teknoloji tutkunları), bazıları CEO'lar, bazıları öğrenci. Her grup senin ürünü farklı şekilde görüyor.

Lansmanımda CEO'lar fiyatı uygun bulmuş, öğrenciler pahalı demişti. Eğer hepsini bir kategoriye koyup analiz etseydim, bu farkı görmezdim. Şimdi her gelen kişinin kim olduğunu not ediyorum. Böyle yapınca, ürünü kimin için optimize etmem gerektiğini anlıyorum.

Hata 6: Kontrol Grubu Veya Karşılaştırma Üzerinde Çalışmamak

Diyelim ki açılış sayfanın başlığını değiştirdin, trafik % 20 arttı. Ama bu artış başlık değişikliğinden mi, yoksa Google'da yükselmişsin de ondan mı? Emin olmak için bir kontrol grubu lazım.

Lansmanından önce biraz planlama yapman, A/B testing kurman çok zaman alır. Ama lansmanından sonra, sıradaki harekete karar vermek için çok gerekli. Ben bazen iki farklı versyon test ediyorum (belki farklı kullanıcı gruplarına) ve hangisinin daha iyi çalıştığını görüyorum.

Lansman Sonrası Analitik Yaparken Gerçekten Neye Odaklanmalı?

1. Trafik kaynaklarını ayır. Her kaynaktan ne kadar dönüşüm aldığını bilmelisin.
2. Dönüşüm hunisini takip et. Hangi noktada insanlar sıyrılıyor?
3. Kullanıcı geri bildirimini dokümante et. Hangi özellik ne kadar sevildi?
4. Uzun vadeli davranışı izle. İlk 24 saate takılı kalmayın.
5. Segmentasyonu düşün. Tüm kullanıcıları aynı veri sepetine koymayın.
6. Tekrarlanabilir metrikler belirle. Sıradaki lansmanında aynı ölçümleri kullanırsın.

Sık Sorulan Sorular

Ne kadar süre analitik yapmalıyım?

En az 2 hafta analitik yapmayı öneriyorum. İlk hafta çok şeyi yakalamıyorsun çünkü insanlar ürünü tanıyor ve birbirlerine tavsiye ediyorlar. İkinci hafta sonunda, gerçek momentum görülür.

Eğer verilerim kötü çıkarsa ne yapmalıyım?

Hiç endişelenme. Kötü veriler, gerçekten neler yanlış gittiğini gösteriyor. Bu çok değerli bir bilgidir. Yanlış lansmanından başarılı lansmanla bitmek, analitik yapanların avantajı.

Sosyal medya takipçi sayısı da mi önemli?

Sosyal medya takipçi sayısı, sadece ilk gösterilişi gösterir. Asıl önemli olan, bu takipçilerin kaç tanesinin ürünü gerçekten kullandığı ve beğenip başkalarına tavsiye ettiğidir.