Lansmandan Önce Halledilmesi Gereken Yasal Konular

Kısa cevap: Tek başına ürün çıkaran biri için ürün lansmanı yasal gereklilikler listesi aslında dört başlıkta toplanıyor: sitede yayınlanacak metinler (kullanım şartları, gizlilik ve çerez bildirimi), para alıyorsan mesafeli satış ve iade süreci, kişisel veriyi nasıl işlediğini anlatan KVKK tarafı ve son olarak fatura–vergi düzeni. Bunları lansmandan bir hafta önce apar topar yapmak yerine, ödeme almaya başlamadan önce oturup bir kere kurmak yeterli. Ben ilk ürünümde tersini yaptım ve ilk satıştan sonra üç gün boyunca metin yazmakla uğraştım; ikinci üründe aynı hatayı yapmamak için kendime bir kontrol listesi çıkardım. Aşağıdaki liste tam olarak o.

Not: Ben avukat değilim, geliştiriciyim. Anlattıklarım kendi lansmanlarımda edindiğim pratik tecrübe. Ciddi bir yatırım, kurumsal müşteri veya sağlık/finans gibi hassas bir alan söz konusuysa metinleri bir avukata okutmak en doğrusu.

1. Sitede mutlaka bulunması gereken metinler

Ödeme almayan, sadece bekleme listesi toplayan bir açılış sayfasında bile en az iki şey olmalı: gizlilik metni ve iletişim bilgisi. Çünkü e-posta topladığın anda kişisel veri işlemeye başlamış oluyorsun. Ödeme almaya geçtiğinde liste uzuyor.

• Kullanım Şartları: Hizmetin ne olduğu, kimin kullanabileceği, neyin yasak olduğu, hesabı hangi durumda kapatabileceğin, sorumluluk sınırların ve uyuşmazlıkta hangi ülkenin hukukunun geçerli olduğu.
• Gizlilik Politikası: Hangi veriyi topluyorsun, neden topluyorsun, kimlerle paylaşıyorsun (analitik, e-posta servisi, ödeme sağlayıcısı gibi alt yükleniciler dahil), ne kadar saklıyorsun, kullanıcı silme talebini nereye yazacak.
• Çerez Bildirimi: Analitik veya reklam pikseli kullanıyorsan zorunlu olmayan çerezler için onay al. Sadece "çerez kullanıyoruz" yazan bir bar yetmiyor; kullanıcı reddedebilmeli.
• İletişim / Künye: Ticari unvan, adres, e-posta, varsa vergi bilgisi. Şaşırtıcı ama bu bilgi eksikliği güven kaybının en sessiz sebebi.

Bu metinleri sıfırdan yazmaya çalışmayın. Ödeme sağlayıcının veya bulut altyapının sunduğu şablonlardan başlayıp kendi ürününe göre düzelt. En sık yapılan hata şablondaki başka bir şirketin adını silmemek; ben bir startup'ın kullanım şartlarında rakibinin adını gördüm.

2. Para alıyorsan: mesafeli satış ve iade

Türkiye'den internetten satış yapıyorsan mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu işin standardı. Kullanıcı ödeme ekranında bunları görüp onaylamalı; onay kaydını da saklamalısın. İçinde olması gerekenler: satıcı bilgileri, ürünün temel özellikleri, KDV dahil toplam fiyat, ödeme ve teslim şekli, cayma hakkı ve şikâyet için başvuru yolları.

Dijital ürünlerde en kritik nokta cayma hakkı. Anında erişime açılan dijital içerik ve hizmetlerde cayma hakkının kapsamı farklı işliyor; bunu sözleşmede açıkça yazmak ve kullanıcıya satın alma anında onaylatmak gerekiyor. Ben yine de gönüllü bir iade politikası tutmayı tercih ediyorum: "İlk 14 gün içinde memnun kalmazsan tek mail yeter, iade ediyorum." Bu cümle satışa engel değil, tam tersi. Erken kullanıcı indirimi ve ilk fiyatını belirleme konusunu düşünürken iade politikasını da aynı masada karara bağla.

Aboneliğe geçiyorsan iki şeyi net yaz: yenileme tarihi ve iptal yolu. Kullanıcı aboneliği kendi panelinden iptal edebilmeli, iptal için sana mail atmak zorunda kalmamalı.

3. KVKK tarafı: bekleme listesi bile veri işlemektir

Bekleme listesi kurup e-posta topladığın anda bir veri sorumlusu haline geliyorsun. Pratikte şunlara dikkat ediyorum:

• Form altında aydınlatma metnine erişim ve ayrı bir ticari ileti onayı. "Kaydol" tuşuna basmak, pazarlama maili göndermek için otomatik izin sayılmaz.
• Her pazarlama e-postasında çalışan bir abonelikten çık bağlantısı. Lansman e-posta dizisi kurarken bunu şablonun içine gömüyorum ki her seferinde unutmayayım.
• Veri sakladığın yerler listesi: e-posta servisi, analitik, hata takip aracı, veritabanı. Yurt dışında sunucu kullanıyorsan bunu gizlilik metninde belirt.
• Silme talebi geldiğinde ne yapacağını önceden bil. Tek kişilik ekipte bu genelde "veritabanında bir sorgu + e-posta listesinden silme" oluyor; adımları not et.
• Ticari elektronik ileti göndermek için İYS kaydı ve onay yönetimi gerekliliğini araştır; ürünü Türkiye'de satan çoğu kişiyi ilgilendiriyor.

4. Fatura, vergi ve şirket meselesi

"Önce satalım, sonra bakarız" en pahalı yaklaşım. Gelir elde ettiğin anda faturalandırma yükümlülüğün doğuyor, bu yüzden ödeme akışını kurarken şu üç soruya cevap ver: